thỉnh giáo
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Động từ:
- Xin được dạy bảo, chỉ giáo: Hành động khiêm tốn, lễ phép hỏi ý kiến, xin lời khuyên hoặc sự hướng dẫn từ người có hiểu biết sâu rộng hơn, thường là bậc tiền bối, thầy cô hoặc chuyên gia.
- Tham vấn, hỏi ý kiến (mang sắc thái trang trọng, kính trọng): Hành động tìm đến để học hỏi, trao đổi kiến thức một cách cung kính.
Ví dụ sử dụng
- (Anh ấy đã đến xin giáo sư chỉ dạy về vấn đề nghiên cứu mới.)
- (Các học trò luôn kính cẩn xin thầy dạy bảo về những điều chưa rõ.)
- (Trước khi đưa ra quyết định quan trọng, ông ấy thường tìm đến xin ý kiến các bậc cao niên.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Mang lòng thành thỉnh giáo": Đến hỏi ý kiến với thái độ chân thành, kính trọng.
- Cậu ấy mang lòng thành đến thỉnh giáo, chắc chắn sẽ nhận được sự chỉ dạy tận tình.
- "Thỉnh giáo ý kiến": (Cách dùng hiện đại) Xin ý kiến đóng góp, tham vấn.
- Nhóm dự án đang thỉnh giáo ý kiến từ các chuyên gia trong ngành.
Biến thể và từ gần giống
- Chỉ giáo (động từ): Dạy bảo, hướng dẫn (dùng từ phía người cho lời khuyên).
- Mong được các anh chỉ giáo thêm.
- Tham khảo (động từ): Tìm đọc, xem xét tài liệu hoặc ý kiến để học hỏi, so sánh (ít mang sắc thái kính trọng trực tiếp như "thỉnh giáo").
- Xin chỉ bảo (cụm động từ): Cách nói thông tục, ý nghĩa tương tự "thỉnh giáo".
Từ đồng nghĩa
- Bái kiến: Đến yết kiến, gặp mặt (thường người có địa vị cao) với thái độ cung kính.
- Cầu giáo: Cầu xin được dạy bảo (sắc thái trang trọng, có thể dùng trong văn chương).
- Cầu thị: Thể hiện thái độ mong muốn học hỏi, tiếp thu ý kiến.
Từ trái nghĩa
- Dạy bảo: Hành động truyền đạt kiến thức, chỉ dẫn cho người khác (vị thế ngược lại với "thỉnh giáo").
- Khinh suất: Hành động một cách thiếu suy nghĩ, không tham khảo ý kiến ai.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải học": Nhấn mạnh tinh thần chủ động học hỏi, thỉnh giáo là con đường để tiến bộ.
- "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn": Khuyến khích việc ra ngoài giao lưu, học hỏi (trong đó có hành động thỉnh giáo) để mở mang kiến thức.
- đgt. Xin dạy bảo cho: đến thỉnh giáo ở các bậc đại sư.